• Laatste update:
  • Update datum:
  • Leestijd: 1 min

Van VAR naar Modelovereenkomst

De VAR-regeling (verklaring arbeidsrelatie) is sinds januari 2016 vervangen door overeenkomsten volgens de nieuwe wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). Wat houdt een modelovereenkomst in? En hoe zit het met de handhaving van deze bekritiseerde wet? Je leest het in dit kennisartikel.

Van VAR via BGL naar modelovereenkomsten

De populariteit van het zelfstandig ondernemerschap blijft toenemen. Inmiddels zijn er al meer dan één miljoen zzp’ers. Met de snelle groei van het aantal zzp’ers nam echter ook het aantal schijnzelfstandigen toe. Zo hard zelfs dat een derde van de afgegeven VAR-verklaringen, foutief gebruikt zouden zijn. Lees meer over schijnzelfstandigheid.

Van VAR naar DBA

Omdat de opdrachtgever geen verantwoordelijkheid droeg over het juist gebruiken van de VAR, werd schijnzelfstandigheid in de hand gewerkt. De opdrachtgever was immers gevrijwaard, mits er geen opzet in het spel was. In 2013 is besloten dat de opdrachtgever medeverantwoordelijk moest worden. Daartoe zijn verschillende voorstellen gedaan die het uiteindelijk niet gehaald hebben (eebmodule en de BGL). Tenslotte werd in 2015 de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) aangenomen.

De wet DBA trad per 1 mei 2016 in werking. Daarmee is er een eind gekomen aan de VAR voor zzp'ers. In de nieuwe situatie is hete de bedoeling dat zzp'ers en hun opdrachtgevers een modelovereenkomst sluiten bij het aangaan van een opdracht. Hieruit moet blijken dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst (gezag, persoonlijke arbeid, loon), dan moet de opdrachtgever de modelovereenkomst voorleggen aan de Belastingdienst. Na goedkeuring kan de opdrachtgever met zzp’ers werken zonder loonbelasting (LB) en sociale verzekeringspremies (SV) in te houden.

Leestip: Experttips voor een succesvolle start als zzp'er

Leestip: Experttips voor een succesvolle start als zzp'er

De ervaringen die zzp-expert Martijn Pennekamp in de loop der jaren heeft opgedaan, heeft hij gebundeld in dit boek met 50 waardevolle tips voor een succesvolle start als zzp'er!

Handhaving wet DBA

Een modelovereenkomst is een papieren werkelijkheid. De praktijk kan hier vanaf wijken. Belangrijk is dan ook dat afspraken die zijn vastgelegd in de modelovereenkomst  overeenkomsten met de feitelijke werksituatie. Wijkt de feitelijke werksituatie af van de omschrijving op de modelovereenkomst en blijkt er toch sprake te zijn van gezag, persoonlijke arbeid of loon, dan draait de opdrachtgever op voor de consequenties.

Dit is een belangrijk verschil met de VAR. Met een VAR-wuo of VAR-dga was de opdrachtgever gevrijwaard; het risico lag bij de zzp'er. Bij de wet DBA is dit anderom. Als een goedgekeurde modelovereenkomst ontbreekt of er wordt afgeweken van die overeenkomst, dan is de opdrachtgever verantwoordelijk.

De invoering van de wet DBA zorgde voor veel verwarring en discussie. Het kabinet streeft daarom naar nieuwe wetgeving, die in 2021 concreet moet zijn: de opdrachtgeversverklaring. Dit is een webmodule waarin opdrachtgevers de aard van een samenwerking met een zzp'er vastleggen. 

LET OP Vanwege de vele onduidelijkheden werd besloten om handhaving van de wet DBA tot nader order uit te stellen. Alleen als er sprake was van kwaadwillendheid, werd er ingegrepen. Sinds januari 2020 is dit beleid aangepast en wordt er scherper toezicht gehouden op schijnzelfstandigheid. Tot de zomer alleen in de zorg (ziekenhuizen en zelfstandige klinieken), de bouw (grote bouwprojecten) en de bemiddelingsbureaus en intermediaire partijen in deze sectoren. Na de zomer volgen mogelijk meer sectoren. Lees dit nieuwsbericht.

Ben jij onzeker over jouw situatie? Dan raden wij je aan onderstaande whitepaper "de VAR is dood, lang leve modelovereenkomsten" te downloaden.

Modelovereenkomsten digitaal opstellen

TIP Wil jij de overeenkomsten van de Belastingdienst zelf online opstellen, bewaren en digitaal laten ondertekenen? Bekijk dan dit aanbod van HalloLex voor de leden van Het Ondernemerscollectief.

TIP Heb je vragen over de wet DBA of modelovereenkomsten? In onderstaande download vind je antwoord op veel van je vragen.

Wil je advies over de wet DBA of modelovereenkomsten? Neem dan contact op met de Wet DBA helpdesk of vul onderstaand contactformulier in.

Gratis download

Bekijk alle downloads

Heb je vragen of wil je advies? Laat dan een bericht achter!

Onze partners

Boekhoudpakketten vergelijken?

Boekhoudpakketten vergelijken?

Ben jij op zoek naar een geschikt boekhoudprogramma om jouw administratie (deels) zelf te doen? We hebben voor jou een aantal gangbare aanbieders op een rijtje gezet.

Niet gevonden wat je zocht?

Zoek hieronder in de 1600 artikelen die wij beschikbaar hebben naar het antwoord op jouw vraag.