#ZZPUpdate week 8: Voorzichtig herstel zzp-markt zet door, 25% van de zzp’ers ziet aantal opdrachten dalen – slechts 2% is gecontroleerd en overheidsdiensten schrijven brief aan premier Jetten

Freelance Markt Index Q1 2026: voorzichtig herstel zzp-markt zet door

Vorige week zoomden we al in op hybride werken als nieuwe standaard onder zzp’ers. De nieuwste cijfers uit de Freelance Markt Index (FMI) Q1 2026 laten zien dat die ontwikkeling geen incident is, maar onderdeel van een bredere stabilisatie van de markt. Daarnaast zijn er ook andere cijfers bekend. Zo komt de index uit op 95. Dat betekent dat de vraag naar zelfstandig professionals nog altijd licht daalt, maar aanzienlijk minder hard dan tijdens het dieptepunt van 86 in het eerste kwartaal van 2025 – het laagste niveau sinds corona. Daarna volgde een voorzichtig herstel met 97 in Q2 en zelfs 100 in Q4, al wordt voor begin 2026 opnieuw een kleine terugval verwacht. Volgens de onderzoekers is de acute paniek rond de handhaving op schijnzelfstandigheid verdwenen, maar blijft de onzekerheid bestaan. Nieuwe wetgeving ontbreekt nog steeds, terwijl de handhaving doorgaat. De aankondiging rond het einde van de ‘zachte landing’ drukte bovendien op het vertrouwen, al besloot het kabinet later dat er ook in 2026 geen verzuimboetes worden opgelegd.

Onder de oppervlakte verandert de markt intussen verder. Uurtje-factuurtje blijft met 85% de dominante contractvorm, maar werken op projectbasis (Statement of Work) wint terrein en wordt nu in 7% van de gevallen toegepast. Opdrachtgevers kiezen bovendien vaker voor kortere contracten: 41% werkt met looptijden van vier tot zes maanden, terwijl slechts 4% opdrachten verstrekt van langer dan een jaar. Ook het hybride werken dat we eerder bespraken, blijkt stevig verankerd. Minder freelancers werken volledig online (-25%) of volledig op kantoor (-53%) ten opzichte van vóór corona. Bij ruim de helft van de opdrachten wordt fysieke aanwezigheid per situatie bepaald. Daarmee lopen zzp’ers in de pas met de bredere arbeidsmarkt: 56% werkt hybride, tegenover 52% van alle werkenden volgens het CBS. De conclusie: de markt herstelt voorzichtig, maar blijft opereren in een klimaat van blijvende onzekerheid.

Bron: Freelance.nl

25% van de zzp’ers ziet aantal opdrachten dalen – slechts 2% is gecontroleerd

De aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid zet de zzp-markt zichtbaar onder druk. Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel en RTL Z onder ruim 3.000 ondernemers blijkt dat een kwart van de zzp’ers merkt dat opdrachten verdwijnen door de huidige regelgeving. Sinds januari 2025 controleert de Belastingdienst strenger op de Wet DBA, al is slechts 2% van de ondernemers daadwerkelijk gecontroleerd. Toch ziet 34% van de zzp’ers dat opdrachtgevers voorzichtiger zijn geworden. Ondernemers met personeel passen hun beleid aan: 12% huurt minder zzp’ers in, 7% verkort opdrachten, nog eens 7% scherpt controles en administratie aan. 1 op de 5 stopt zelfs volledig met lopende opdrachten of verlengt deze niet.

De impact reikt verder dan alleen minder werk. Zo krijgt 11% van de zzp’ers een baan aangeboden en moet 9% via detacheringsbureaus aan de slag, wat hun zelfstandigheid beperkt. Tegelijkertijd verandert 61% van de zzp’ers niets aan de werkwijze, vooral degenen met meerdere opdrachtgevers. Toch overweegt 12% te stoppen of in loondienst te gaan. Dat sluit aan bij eerdere cijfers van het CBS, dat meldde dat het aantal zzp’ers in 2025 met 62.000 is gedaald. Het aankomende kabinet wil de zzp-regels hervormen met een aparte ‘Zelfstandigenwet’ en een rechtsvermoeden van werknemerschap voor lagere uurtarieven. Tot die tijd blijft de praktijk er één van voorzichtigheid, onzekerheid en strategische aanpassingen.

Bron: RTL Z

Nieuwe gezicht: Eelco Eerenberg is beoogd staatssecretaris Fiscaliteit en Belastingdienst

Met de benoeming van Eelco Eerenberg krijgt het zzp-dossier er een nieuwe hoofdrolspeler bij. De huidige wethouder Economische Zaken in Utrecht wordt beoogd staatssecretaris Fiscaliteit en Belastingdienst en daarmee verantwoordelijk voor onder meer de handhaving op schijnzelfstandigheid. Dat betekent dat hij, samen met minister Thierry Aartsen, een bepalende stem krijgt in de politieke discussie rond arbeidsrelaties en controles op zzp-constructies. Voor zelfstandig ondernemers is dat een cruciale portefeuille: het toezicht op schijnzelfstandigheid blijft immers een heet hangijzer binnen de arbeidsmarkt.

Eerenberg (41) brengt een opvallende mix van bestuurlijke en praktische ervaring mee. Hij was eerder wethouder en gemeenteraadslid in Enschede en werkte tussen 2005 en 2010 als recruiter bij detacheerder YER. In diezelfde periode was hij zelf actief als zelfstandig applicatieontwikkelaar. Zijn loopbaan begon met een studie Technische Informatica aan de Universiteit Twente in 2002, die hij in 2011 afrondde met een masterdiploma. Tweemaal werd hij door vakblad Binnenlands Bestuur uitgeroepen tot ‘Beste Jonge Lokale Bestuurder’. Zijn benoeming volgt nadat Nathalie van Berkel zich terugtrok na ophef over haar cv, waarmee Eerenberg nu het fiscale en handhavingsdossier overneemt op een politiek gevoelig moment.

Bron: ZiPconomy

Waarom zorgorganisaties zzp’ers weren terwijl het juridisch wél kan

Ondanks dat zzp-inhuur in de zorg juridisch nog steeds mogelijk is, kiezen veel zorgorganisaties ervoor om zelfstandigen buiten de deur te houden. Volgens Lex Tabak van ZZP-erindezorg.nl gebeurt dat deels via een bewuste communicatiestrategie. Zo wekte ziekenhuis Rijnstate de indruk dat ‘toestemming van de Belastingdienst’ nodig zou zijn om zzp’ers in te huren, terwijl zo’n verplichting niet bestaat en er geen wet is die zzp-inhuur verbiedt. Opvallend, omdat ziekenhuizen zelf meewerkten aan het Fiscaal Kader en het Fiscaal Kompas ZZP Zorg, die juist duidelijkheid geven over hoe zelfstandigen binnen de fiscale regels kunnen worden ingehuurd. Toch wordt ‘nul zzp’ steeds vaker gepresenteerd als bestuurlijke daadkracht. Zorgbestuurders, onder wie Vera Bergkamp, spreken zelfs over een “zzp-verslaving” waarvan organisaties moeten afkicken. Daarmee verschuift de discussie van juridische noodzaak naar morele positionering.

Daarnaast wijst het artikel op regionale en sectorale afstemming. In Zuid-Holland wordt via een ‘ondernemende arbeidsdeal’ regionaal gestuurd op alternatieve contractvormen, waardoor zelfstandigen collectief worden benaderd en hun toegang tot opdrachten verandert. Tegelijkertijd krijgen privéklinieken die wél volgens de regels zzp’ers inhuren kritiek van ziekenhuizen, omdat dat ‘oneerlijke concurrentie’ zou zijn. De Autoriteit Consument & Markt stelt dat zorgorganisaties geen afspraken mogen maken om zzp’ers te weren, maar zag na meldingen geen verboden afspraken en greep niet in. Ondertussen lopen wachtlijsten op, blijft de arbeidsmarkt krap en ervaren vaste medewerkers hoge werkdruk. Sinds 1 januari 2025 zijn de kernrechten rond schijnzelfstandigheid niet gewijzigd, benadrukt het artikel. Toch lijkt de bestuurlijke reflex sterker dan de juridische noodzaak: zzp’ers worden het symbooldossier, terwijl structurele onderbezetting en verzuim onderbelicht blijven.

Vorige week schreef ZZP-expert Martijn Pennekamp een blog over dit onderwerp op LinkedIn.

Bron: ZZP-erindezorg.nl

Overheidsdiensten trekken aan de bel en schrijven brief aan beoogd premier Jetten

Publieke dienstverleners en rijksinspecties trekken gezamenlijk aan de bel bij beoogd premier Rob Jetten: nieuwe bezuinigingen op uitvoeringsorganisaties en toezicht kunnen alleen verantwoord als taken, regels en ambities kritisch tegen het licht worden gehouden. In een brief pleiten het Netwerk Publieke Dienstverleners (NPD) en de Inspectieraad (IR) voor scherpe keuzes, heldere normen en het voorkomen van een verdere stapeling van uitzonderingen. Vereenvoudiging, digitalisering en een vermindering van taken zijn volgens hen geen luxe, maar randvoorwaarden om de kwaliteit van dienstverlening overeind te houden. “Bij die nieuwe financiële taakstelling ontkomen we daar niet aan,” stelt NPD-voorzitter Rodrique Engering.

De oproep komt van organisaties die dagelijks midden in de uitvoering staan. Het NPD vertegenwoordigt ruim 80 publieke dienstverleners – van de Nationale Politie en de Belastingdienst tot UWV, Rijkswaterstaat, CBR, SVB en KVK – terwijl de IR het samenwerkingsverband is van 13 rijksinspecties. Zij pleiten voor een vereenvoudigingswet (zoals aangekondigd in het coalitieakkoord), betere gegevensdeling en een snelle uitvoerbaarheidstoets bij nieuw beleid. Volgens IR-voorzitter Alida Oppers vraagt werkbaar toezicht soms om minder regels, minder taken of zelfs acceptatie van meer risico. De boodschap is helder: zonder structurele vereenvoudiging en vroege betrokkenheid van de uitvoering dreigt de publieke dienstverlening vast te lopen.

Bron: Kamer van Koophandel

Lees hier al het nieuws van ikwordzzper.nl