#ZZPUpdate week 10: Oorlog Iran raakt ook Nederlandse ondernemers, 23% van de zzp’ers heeft hooguit 3 opdrachtgevers en aandacht voor zzp’ers in de bouw en zzp-huisartsen

Oorlog in Iran raakt ook Nederlandse ondernemers

De oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran zorgt voor onrust op de wereldmarkten en die gevolgen zijn ook voelbaar voor Nederlandse ondernemers. Sinds de aanvallen op 28 februari zijn belangrijke handelsroutes in het Midden-Oosten verstoord. Zo blokkeert Iran momenteel de Straat van Hormuz, een cruciale doorgang waar bijna een derde van het wereldwijde olie- en gastransport doorheen gaat. Tegelijkertijd mijden rederijen al langer het Suezkanaal vanwege aanvallen op schepen. Hierdoor moeten vrachtschepen vaker omvaren via Kaap de Goede Hoop, wat tot twee weken extra reistijd kan betekenen. De logistieke keten raakt daardoor verstoord: leveringen komen later aan, containers zijn langer onderweg en transportkosten lopen op. Ook de oorlogsrisicopremies voor scheepvaart stijgen, waardoor internationale handel duurder wordt.

De economische effecten zijn ook zichtbaar in de energieprijzen. Kort na de escalatie steeg de Europese gasprijs op de beurs met bijna 50% en tikte deze ruim 47 euro per megawattuur aan. Vooral ondernemers met een variabel energiecontract of bedrijven die sterk afhankelijk zijn van gas, zoals bakkers of industriebedrijven, kunnen die stijging snel voelen in hun kosten. Omdat Nederland veel elektriciteit met gascentrales opwekt, kan een hogere gasprijs bovendien ook de stroomrekening opdrijven. Hoe groot de impact uiteindelijk wordt, hangt vooral af van de duur van het conflict. Duurt de oorlog langer, dan kan dat leiden tot hogere inflatie, duurdere energie en een rem op de economische groei in Europa.

Bron: Kamer van Koophandel

Bijna kwart van de zzp’ers heeft hooguit 3 opdrachtgevers

Zelfstandig ondernemers werken vaak met een relatief kleine klantenkring. Uit cijfers van TNO en Centraal Bureau voor de Statistiek (2025) blijkt dat 23% van de zzp’ers maximaal drie klanten heeft, terwijl 6% zelfs maar één opdrachtgever bedient. Tegelijkertijd neemt het aandeel zelfstandigen met 50 klanten of meer juist af. Ook de afhankelijkheid van één grote klant blijft aanzienlijk: bij 24% van de zzp’ers komt minstens 60% van de omzet van hun grootste opdrachtgever. Bij zelfstandig ondernemers mét personeel ligt dat aandeel een stuk lager, namelijk 11%.

Passie voor het werk kan daarnaast ook een keerzijde hebben, vooral in de creatieve sector. Volgens hoogleraar mediastudies Mark Deuze van de Universiteit van Amsterdam steken veel creatieven al hun energie in hun projecten, waardoor er weinig ruimte overblijft om op te komen voor hun arbeidsvoorwaarden. In zijn boek Well-Being and Creative Careers (2025) beschrijft hij hoe factoren als prestatiedruk, lange werktijden en onderbetaling het welzijn van makers kunnen aantasten. Deuze ziet oplossingen in professioneler management en betere arbeidsvoorwaarden, zoals duidelijke contracten, scholing en meer waardering van leidinggevenden.

Bron: Het Financieele Dagblad

Bouwsector wil gezamenlijke spelregels voor inzet zzp’ers

De inzet van zzp’ers in de bouw- en infrasector zorgt voor toenemende juridische en financiële risico’s. Brancheorganisatie Aannemersfederatie Nederland (AFNL) pleit daarom voor een gezamenlijk handelingskader dat duidelijkheid biedt over hoe bedrijven met zelfstandigen moeten omgaan. Dat kader moet onder meer richting geven aan lopende contracten, transitiepaden naar andere arbeidsvormen en de rolverdeling tussen intermediairs, opdrachtgevers, inkoop en HR. De noodzaak is groot: in verschillende dossiers wordt gesproken over mogelijke naheffingen en correcties die kunnen oplopen tot 10 tot 20 miljoen euro.

Volgens AFNL nemen de risico’s in de keten snel toe door de zogeheten ketenaansprakelijkheid. Daardoor kunnen niet alleen intermediairs, maar ook opdrachtgevers financieel en juridisch worden aangesproken voor schijnzelfstandigheid. Tegelijk signaleert de federatie een ‘waterbedeffect’: bedrijven stoppen na handhaving met zzp’ers, maar dezelfde werkenden keren via andere constructies terug. Dat zorgt voor een ongelijk speelveld. AFNL roept de sector op tot zelfreflectie en realistische keuzes, bijvoorbeeld door vaker te kiezen voor werknemers of uitzendkrachten als zelfstandigheid feitelijk niet klopt. Alleen met gezamenlijke afspraken en duidelijke spelregels kan volgens de federatie een toekomstbestendig arbeidsmodel ontstaan.

Bron: aannemervak.nl

LHV komt met vijf actielijnen voor toekomst zzp-huisartsen

Ook de inzet van zzp-huisartsen blijft onderwerp van discussie door aanhoudende onduidelijkheid over de toepassing van de huidige zzp-wetgeving in de huisartsenzorg. Volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) is het in bepaalde situaties nog steeds mogelijk om als zelfstandige te werken, met name bij kortdurende waarnemingen. Tegelijkertijd waarschuwt de organisatie dat de bestaande regels, waaronder de wet DBA, nog steeds van kracht zijn. Hoewel de Belastingdienst in 2026 geen boetes uitdeelt bij handhaving, kunnen er wel naheffingen volgen. Daarom adviseert de LHV huisartsen en praktijkhouders om hun werkvorm zorgvuldig te overwegen en niet overhaast beslissingen te nemen, terwijl de politieke ontwikkelingen rond nieuwe regelgeving nog gaande zijn.

Om meer duidelijkheid en toekomstbestendige oplossingen te creëren, werkt de LHV aan een aanpak langs vijf actielijnen. Zo zet de vereniging in op een politieke lobby rond de aankomende Zelfstandigenwet, met aandacht voor wettelijke ruimte voor een flexibele schil van zelfstandigen bij ziekte, piekbelasting en specialistische inzet. Daarnaast ontwikkelt de LHV samen met de Waarneemapp een zogeheten Vergewistool: een data-gedreven vragenlijst die vooraf kan helpen beoordelen of een opdracht als zzp-werk kan worden uitgevoerd. Verder onderzoekt de organisatie alternatieve organisatievormen voor de dagpraktijk en oplossingen voor zzp-inzet tijdens avond-, nacht- en weekenddiensten (ANW). Tot slot verkent de LHV de mogelijkheid om een concrete casus aan de rechter voor te leggen, om zo meer duidelijkheid te krijgen over de juridische grenzen van zzp-inzet binnen de zorg.

Bron: Landelijke Huisartsen Vereniging

Lees hier al het nieuws van ikwordzzper.nl