Zo voldoe je aan de Zelfstandigenwet als zzp’er

Hoe laat je zien dat je écht zelfstandig ondernemer bent? Met de komst van de Zelfstandigenwet wordt het voor zzp’ers belangrijker om hun ondernemerschap aantoonbaar te maken én verantwoordelijkheid te nemen voor de risico’s die daarbij horen. Maar wat houdt de nieuwe wet in? Waar moet je als zzp’er op letten? En hoe zorg je ervoor dat je goed voorbereid bent? In deze blog lees je wat je nu al kunt doen en welke rol bijvoorbeeld SharePeople daarbij kan spelen.

Wat houdt de Zelfstandigenwet in?

De Zelfstandigenwet moet duidelijker maken wanneer je als zelfstandige kunt werken en wanneer er feitelijk sprake is van loondienst. Het wetsvoorstel is op 1 oktober 2026 gepresenteerd en bevindt zich momenteel in de fase van internetconsultatie. De beoogde inwerkingtreding is januari 2028. De plannen zijn dus nog niet definitief.

De wet introduceert twee toetsen: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets.

• De zelfstandigentoets: ben je daadwerkelijk ondernemer? Daarbij wordt onder meer gekeken naar je inschrijving bij de Kamer van Koophandel, het zelf versturen van facturen, het aantal opdrachtgevers en de manier waarop je ondernemersrisico’s afdekt, denk aan pensioen en AOV.
• De werkrelatietoets: werk je bij een specifieke opdrachtgever ook echt zelfstandig? Denk aan de vrijheid om je werk zelf in te delen, de mate waarin je wordt aangestuurd en de vraag of je voor eigen rekening en risico werkt.

Het doel is om vooraf duidelijker te maken wanneer je als zzp’er kunt werken. Zo moeten zelfstandigen en opdrachtgevers meer zekerheid krijgen en moet schijnzelfstandigheid worden voorkomen.

💡TIP Doe de Zelfstandigentoets van SharePeople*
*let op: het onderdeel werkrelatietoets zit hier (nog) niet in

Wanneer ben je schijnzelfstandig?

Je bent mogelijk schijnzelfstandig wanneer je op papier als zzp’er werkt, maar de praktijk meer lijkt op een dienstverband. Alleen een inschrijving bij de KvK of een overeenkomst van opdracht is dus niet voldoende.

Stel: je werkt langdurig voor één opdrachtgever, volgt vaste werktijden en krijgt dagelijks instructies over hoe je je werk moet uitvoeren. Als je bovendien weinig eigen ondernemersrisico loopt, kan dat wijzen op een arbeidsrelatie die meer op loondienst lijkt.

Andersom helpt het wanneer je zelf je opdrachten organiseert, afspraken maakt over het resultaat, investeert in je onderneming en verantwoordelijkheid neemt voor je bedrijfsvoering. Geen enkel kenmerk geeft op zichzelf de doorslag: het gaat om het totaalplaatje en hoe je daadwerkelijk werkt.

De zelfstandigentoets: criteria voor jou als ondernemer

De eerste toets draait om jouw ondernemerschap. De overheid wil dat je kunt laten zien dat je daadwerkelijk als ondernemer opereert en verantwoordelijkheid neemt voor je bedrijfsvoering.

1. Je hebt minimaal drie opdrachtgevers

Volgens het voorstel moet je in het lopende kalenderjaar en het voorafgaande kalenderjaar samen minimaal drie verschillende opdrachtgevers of klanten hebben gehad.

Waarom is dit belangrijk? Als je grotendeels afhankelijk bent van één opdrachtgever, kan dat vragen oproepen over de zelfstandigheid van je onderneming. Met meerdere opdrachtgevers laat je zien dat je je diensten in de markt aanbiedt en niet uitsluitend voor één partij werkt.

💡TIP Houd een overzicht bij van je opdrachtgevers, offertes en facturen. Zo kun je aantonen voor wie je hebt gewerkt. Let op: één opdrachtgever hebben betekent niet automatisch dat je geen zelfstandige bent, maar je krijgt dan niet op basis van dit criterium de beoogde zekerheid van de Zelfstandigenwet.

2. Je besteedt geld aan het afdekken van ondernemersrisico’s

Als ondernemer ben je zelf verantwoordelijk voor risico’s die bij het zelfstandig werken horen. Denk aan arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid en het opbouwen van pensioen.

In het wetsvoorstel staat daarom dat je een bepaald bedrag moet besteden aan maatregelen om deze risico’s te beperken. Hoe hoog dat bedrag precies wordt, moet nog worden uitgewerkt.

Het gaat om meer dan alleen ondernemen en inkomsten verdienen: je laat ook zien dat je nadenkt over de financiële gevolgen als het tegenzit.

💡TIP Breng je belangrijkste risico’s in kaart. Wat gebeurt er als je tijdelijk niet kunt werken? Heb je een financiële buffer? Hoe regel je je inkomen bij ziekte en hoe ben je verzekerd voor zakelijke aansprakelijkheid?

Een voorziening voor arbeidsongeschiktheid kan een belangrijke rol spelen bij het afdekken van dit risico. Hieronder lees je hoe SharePeople hier een betaalbare oplossing voor heeft.

3. Je zakelijke administratie is op orde

Je moet kunnen aantonen dat je je onderneming serieus runt. Volgens het voorstel betekent dit onder meer dat je:

• staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel;
• beschikt over een btw-identificatienummer;
• een aparte zakelijke bankrekening gebruikt;
• zelf verantwoordelijk bent voor je facturatie, met je bedrijfsnaam op de facturen.

Je mag de praktische administratie uitbesteden, maar je blijft zelf verantwoordelijk.

💡TIP Zorg dat je inschrijving, bankzaken, offertes, contracten en facturen goed op elkaar aansluiten. Een overzichtelijke administratie helpt je niet alleen bij de voorbereiding op de wet, maar ook bij het runnen van je onderneming.

De werkrelatietoets: criteria voor de samenwerking

Naast je eigen ondernemerschap wordt gekeken naar de manier waarop je met een opdrachtgever samenwerkt. Je kunt je administratie nog zo goed op orde hebben: als je in de praktijk werkt als een werknemer, is dat niet voldoende.

4. Jij en je opdrachtgever willen samenwerken zonder arbeidsovereenkomst

Het moet de bedoeling zijn van zowel jou als je opdrachtgever om samen te werken op basis van een opdracht, en niet op basis van een arbeidsovereenkomst.

Leg daarom duidelijk vast welke werkzaamheden je uitvoert, welk resultaat je levert en welke afspraken jullie hebben gemaakt. Maar let op: alleen een contract waarin staat dat je zzp’er bent, is niet voldoende. De praktijk moet overeenkomen met wat jullie hebben afgesproken.

5. Je bepaalt zelf hoe je het werk uitvoert

Als zelfstandige heb je in beginsel de vrijheid om te bepalen hoe je een opdracht uitvoert. Je opdrachtgever mag natuurlijk eisen stellen aan het resultaat, de kwaliteit en de afgesproken oplevering. Het gaat erom dat je niet op dezelfde manier wordt aangestuurd als een werknemer.

💡TIP Spreek af welk resultaat je levert en welke deadlines gelden. Maak daarnaast duidelijke afspraken over de ruimte die je hebt om zelf te bepalen hoe je het werk organiseert.

6. Je bepaalt je eigen werktijden en werkplek

Een zelfstandige heeft volgens het voorstel in beginsel vrijheid om te bepalen wanneer en waar het werk wordt uitgevoerd. Daarop zijn uiteraard uitzonderingen. In sommige situaties zijn de locatie of werktijden nu eenmaal bepalend voor de opdracht. Denk bijvoorbeeld aan werk dat alleen op een specifieke locatie of op een vast moment kan plaatsvinden.

💡TIP Kijk kritisch naar de afspraken met je opdrachtgevers. Ben je vrij om je werk zelf in te plannen en je werklocatie te kiezen, voor zover de opdracht dat toelaat? Zorg dat die zelfstandigheid niet alleen op papier bestaat, maar ook zichtbaar is in de dagelijkse praktijk.

7. Je loopt zelf financieel risico

Een belangrijk kenmerk van ondernemerschap is dat je zelf financieel risico loopt. Je spreekt bijvoorbeeld een tarief af voor een opdracht en bent verantwoordelijk voor de uitvoering daarvan.

Duurt een opdracht langer dan verwacht, dan krijg je niet automatisch extra betaald. Ben je juist sneller klaar, dan kan dat in je voordeel werken. Het gaat erom dat je niet simpelweg betaald krijgt voor alle gewerkte uren, ongeacht het resultaat of de gemaakte afspraken.

💡TIP Maak duidelijke afspraken over je tarief, het resultaat en de verantwoordelijkheid voor eventuele extra kosten. Zorg dat je niet alleen op papier, maar ook in de praktijk voor eigen rekening en risico werkt.

SharePeople: een praktische oplossing voor je ondernemersrisico

Als zelfstandig ondernemer wil je niet alleen voldoen aan regels, maar ook kunnen blijven ondernemen zonder voortdurend bang te zijn voor wat er gebeurt als je ziek wordt. Juist daar kan SharePeople uitkomst bieden.

Met SharePeople 2 jaar vang je de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid op via een systeem waarin ondernemers elkaar financieel ondersteunen met donaties. In de Zelfstandigenwet wordt deze oplossing als toereikend genoemd. Word je ziek, dan kunnen andere deelnemers je helpen om je inkomen op te vangen. Zo regel je op een toegankelijke manier een vangnet voor de periode waarin je niet kunt werken.

Daarmee geef je concreet invulling aan een belangrijk onderdeel van ondernemerschap: verantwoordelijkheid nemen voor je eigen risico’s. Het is een praktische stap om je onderneming weerbaarder te maken en bewust met je financiële zekerheid om te gaan.

Belangrijk om te weten: SharePeople 2 jaar bepaalt niet of je voor de Belastingdienst als zelfstandig ondernemer wordt aangemerkt. Daarvoor blijft de manier waarop je je onderneming runt én hoe je met opdrachtgevers samenwerkt doorslaggevend.

En hoe zit het met de mogelijke verplichte AOV?

Naast de Zelfstandigenwet werkt de overheid aan de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ). Deze wet staat los van de beoordeling of je schijnzelfstandig bent en richt zich op een basisbescherming bij langdurige arbeidsongeschiktheid. De verwachte ingangsdatum van de BAZ is 1 januari 2030.

SharePeople biedt verschillende mogelijkheden om je hierop voor te bereiden. SharePeople 2 jaar alleen voldoet niet aan de huidige plannen voor de verplichte AOV. De Basis AOV en SharePeople Compleet voldoen wél.

💡TIP Begin met SharePeople 2 jaar om je risico’s op korte en middellange termijn op te vangen en breid dit later uit met een passende oplossing voor langdurige arbeidsongeschiktheid. Onderzoek hieronder  welke variant bij je past.

Bereken wat SharePeople jou kost per maand

 Checklist: ben jij klaar voor de Zelfstandigenwet?

Je kunt nu al beginnen met de voorbereiding. Loop deze punten eens na:

• Ik heb een overzicht van mijn opdrachtgevers van het lopende (en eventueel vorige) kalenderjaar.
• Mijn inschrijving bij de KvK, btw-gegevens en zakelijke bankrekening zijn op orde.
• Ik factureer vanuit mijn eigen onderneming en bewaar mijn administratie.
• Ik heb duidelijke afspraken met mijn opdrachtgevers over de opdracht en de samenwerking.
• Ik heb voldoende vrijheid om mijn werk uit te voeren en mijn werktijden en werkplek te bepalen, voor zover de opdracht dat toelaat.
• Ik weet welke financiële risico’s ik loop als ondernemer.
• Ik heb nagedacht over hoe ik mijn inkomen opvang als ik ziek word.

Hoe meer inzicht je hebt in je eigen ondernemerschap, hoe beter je voorbereid bent op de nieuwe regels. Houd er wel rekening mee dat de Zelfstandigenwet nog een wetsvoorstel is en dat de uiteindelijke eisen kunnen veranderen.

Goed voorbereid ondernemen begint vandaag

De Zelfstandigenwet moet het duidelijker maken wanneer je als zzp’er zelfstandig kunt werken. Hoewel het wetsvoorstel nog niet definitief is, kun je nu al stappen zetten: zorg voor een goede administratie, houd de regie over je opdrachten, bouw aan je klantenbestand en dek je ondernemersrisico’s af.

Met SharePeople kun je concreet werk maken van dat laatste punt. Zo bouw je aan een onderneming die niet alleen voldoet aan de regels die nu gelden, maar ook voorbereid is op toekomstige ontwikkelingen.

Wil je weten welke oplossing het beste past bij jouw situatie als zzp’er? Bekijk de mogelijkheden van SharePeople en ontdek hoe je jouw inkomen kunt beschermen als je tijdelijk of langdurig niet kunt werken.