Lean Six Sigma vs Agile: wat zijn de verschillen en wanneer kies je wat?

Wat is Lean Six Sigma? 

De meeste organisaties weten wel dat er iets mis is met een proces. Ze zien de klachten binnenkomen, merken dat deadlines structureel worden gemist of zien kosten oplopen zonder duidelijke oorzaak. Wat ze missen is een methode om van dat gevoel naar een bewezen oplossing te komen.Dat is precies wat Lean Six Sigma levert. 

Lean Six Sigma combineert twee complementaire stromingen. Lean stelt de vraag: wat in dit proces voegt geen waarde toe voor de klant? Alles wat die vraag met "niets" beantwoordt, zoals overbodige stappen, onnodige wachttijden, dubbel werk, wordt geëlimineerd.  

Six Sigma stelt daarentegen een andere vraag: waarom levert dit proces niet elke keer hetzelfde resultaat? Via data en statistiek wordt de variatie in een proces blootgelegd en structureel teruggedrongen. 

Hoe werkt Lean Six Sigma in de praktijk? 

Samen vormen ze iets wat noch Lean noch Six Sigma alleen kan: een methode die zowel de oorzaak van een probleem vindt als borgt dat het niet terugkomt. Dat laatste is belangrijk, want veel verbeterinitiatieven leveren korte termijn resultaat maar zakken na een jaar weer terug naar het oude niveau. De DMAIC cyclus – Define, Measure, Analyze, Improve, Control – is er specifiek op gebouwd om dat te voorkomen. De C van Control is geen afvinkmoment, maar een volwaardig onderdeel van elk project. 

Lean zegt: elimineer wat geen waarde toevoegt. Maar hoe weet je dan precies wat dat is? Daarvoor bestaat Value Stream Mapping. Het tekent het volledige proces uit, van de eerste stap tot de laatste, inclusief alle wachttijden, informatiestroom en handelingen tussendoor. Wat er dan zichtbaar wordt is vaak verrassend, en is zelden wat het management dacht. Juist die confrontatie met de werkelijkheid is wat Value Stream Mapping zo waardevol maakt als startpunt van elk verbetertraject. 

Van methodiek naar mindset 

Dat maakt Lean Six Sigma niet alleen een methodiek, maar een manier van denken. Organisaties die het serieus inzetten bouwen intern een cultuur op van continue verbetering, waarbij gecertificeerde professionals op elk niveau, van Lean Green Belt tot Black Belt trainingen, verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteit van hun eigen processen. 

Wil je aan de slag met Lean Six Sigma? Via theleansixsigmacompany.nl vind je het meest complete trainingsaanbod van Nederland.  

Wat is Agile? 

Lean Six Sigma begint met een probleem dat je grondig wilt doorgronden, terwijl Agile zich richt op een resultaat dat je snel wilt behalen. Dat is geen oordeel over waarde, maar een fundamenteel ander basisprincipe, met totaal andere toepassingen. 

Agile ontstond in 2001 met het Agile Manifesto, geschreven door een groep softwareontwikkelaars die genoeg hadden van trage, rigide projectmethoden. Wat hun kernboodschap was? Stoppen met jaren plannen en beginnen met leveren. Werk in korte cycli, leer snel van feedback en pas je aan als de situatie verandert. 

Zo werkt Agile in de praktijk 

In de praktijk werkt Agile via iteraties, ook wel sprints genoemd. Een team pakt een afgebakend stuk werk op, werkt dat in twee tot vier weken uit en levert een werkend resultaat op. Dat resultaat wodt beoordeeld, de koers wordt bijgesteld en de volgende sprint begint. Zo beweegt een Agile team voortdurend vooruit. 

Het meest gebruikte Agile framework is Scrum, waarbij vaste rollen zorgen voor structuur en richting. De Product Owner bewaakt de prioriteiten en vertegenwoordigt de belangen van de klant. De Scrum Master zorgt dat het team ongestoord kan werken en obstakels uit de weg ruimt. Het team zelf bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd. Kanban is een lichter alternatief dat vooral focust op het visualiseren van werk via een bord met kolommen van "te doen" naar "gedaan", en het beperken van hoeveel werk gelijktijdig plaatsvindt.  

Wat Agile zowel sterk maakt als beperkt: het functioneert het beste wanneer de eindbestemming nog niet volledig vaststaat. Wanneer de eisen halverwege de route veranderen, de markt verandert of je een product ontwikkelt dat je al doende hebt ontdekt, dan is Agile perfect. Is het probleem en de gewenste oplossing al vastgesteld? Agile ontbreekt daar waar Lean Six Sigma zich goed weet te positioneren, omdat Lean Six Sigma niet de vraag stelt wat we in de volgende sprint zullen behalen, maar waarom dit proces voortdurend faalt. Het maakt gebruik van gegevens en gestructureerde analyse om een oplossing te vinden voordat er zelfs maar één oplossing wordt ontwikkeld. 

De belangrijkste verschillen op een rij 

Het belangrijkste onderscheid ligt dus in de vraag die je stelt. Lean Six Sigma vraagt: wat is er structureel niet in orde en op welke manier kunnen we dat definitief aanpakken? Agile vraagt: wat zijn onze huidige mogelijkheden en wat kunnen we hieruit leren voor de volgende fase? Dit ogenschijnlijke kleine verschil resulteert het in de praktijk in een compleet andere aanpak, een andere teamstructuur en andere uitkomsten. 

Hieronder staan de belangrijkste verschillen tenslotte op duidelijke wijze naast elkaar: 

Uitgangspunt 

• Lean Six Sigma: er is een bekend, terugkerend probleem met een onbekende oorzaak
• Agile: er is een gewenst resultaat met een onbekende route ernaartoe 

Aanpak 

• Lean Six Sigma: eerst grondig analyseren, dan pas oplossen, op basis van data
• Agile: direct beginnen met leveren, leren van feedback en bijsturen per sprint 

Tijdshorizon 

• Lean Six Sigma: een project duurt gemiddeld drie tot zes maanden en eindigt met een geborgde, structurele oplossing
• Agile: een sprint duurt twee tot vier weken en levert telkens een werkend tussenresultaat op 

Omgeving 

• Lean Six Sigma: geschikt voor stabiele omgevingen met terugkerende problemen die je tot op de bodem wil begrijpen
• Agile: geschikt voor dynamische omgevingen waar snelheid en aanpassingsvermogen zwaarder wegen dan grondige analyse vooraf 

Resultaat 

• Lean Six Sigma: een structurele oplossing die geborgd is en niet terugkomt 
• Agile: een werkend product of dienst dat continu wordt verbeterd op basis van gebruikersfeedback 

Kortom, beide methoden zijn nuttig, maar voor een ander soort probleem. Organisaties maken vaak de fout om niet de juiste methodiek te kiezen, maar om er simpelweg niet bewust over na te denken!